|
Streszczenia
panelu: NAUKA
Prof. dr hab. Anna
Bach, dr inż. Bożena Pawłowska
WPŁYW ZANIECZYSZCZENIA
ŚRODOWISKA NA STAN ROŚLINNOŚCI DRZEWIASTEJ W KRAKOWIE
THE
IMPACT OF ENVIRONMENTAL POLLUTION ON THE CONDITION OF TREE
PLANTS IN KRAKÓW
Streszczenie:
Obserwacja drzew (Acer platanoides, Acer
pseudoplatanus, Fraxinus excelsior, Tilia cordata,
T. x europaea) rosnących wzdłuż szlaków komunikacyjnych
Krakowa wykazała, iż przejawiają one podobne uszkodzenia,
niezależnie od gatunku: nekrotyczne zbrunatnienie blaszek
liściowych, obejmujące od 10 do 80% powierzchni blaszki,
przedwczesne opadanie liści
oraz obecność suszu na
80–90% konarów gałęzi. Analiza fitoi entomologiczna próbek liści
wykluczyła działanie czynników biotycznych jako przyczynę
pogarszania się stanu i w konsekwencji zamierania drzew w
Krakowie. Jeżeli idzie o wyniki badań, to sugeruje się, że
masowe szkody w drzewostanie są spowodowane uszkodzeniem gleby w
środowisku wzrostu korzeni, a w szczególności jej nadmiernym
zasoleniem i zasadowością.
Abstract: Trees (Acer platanoides, Acer pseudoplatanus, Fraxinus
excelsior, Tilia cordata, T. x europaea) observed along the
transportation routes of Cracow demonstrated similar damages in
all species: necrotic browning of leaves in 10–80%
of their leaves, premature leaf drop, branch dieback (80–90%).
Phytopathological and entomological analyses of leaf samples
excluded an influence of living organisms. Considering results
of the study, it is suggested that mass damages to trees are
caused by destruction of soil at root growth environment, in
particular by its excessive salinity and alkalization.
Słowa kluczowe:
drzewa, zieleń miejska, zanieczyszczenie środowiska.
Key
words: trees, urban greenery, environmental pollution.
Mgr inż. arch.
Przemysław Baster
PRZESTRZEŃ I CHARAKTER
POLSKICH PARKÓW KALIGRAFICZNYCH – PRZESZŁOŚĆ, TERAŹNIEJSZOŚĆ,
PRZYSZŁOŚĆ
THE
SPACE AND CHARACTER OF POLISH CALLIGRAPHIC PARKS – THE PAST, THE
PRESENT, THE FUTURE
Streszczenie: Tworząc
pozornie całkowicie naturalne, zachowane w nienaruszonym stanie
formy krajobrazu pod koniec XIX wieku, parki kaligraficzne stały
się zwieńczeniem wysiłków, zmierzających do takiej adaptacji
form i kształtów ogrodów, aby imitowały one naturę. Różnego
rodzaju kręte ścieżki, strumyki i brzegi stawów eksponowano na
tle wielkich trawników. Taki układ linii, podobnych do
współczesnych, polskich liter kaligraficznych, uważany nawet za
kanon piękna, był wyróżnikiem tego stylu. Grupy drzew
lokalizowano dokoła skrzyżowań ścieżek oraz przy granicy ogrodu,
a jednocześnie tworzyły one niezwykle czytelną sekwencję otwarć
widokowych. Rezydencja w parkach kaligraficznych nie odgrywa już
tak znaczącej roli jak w minionych epokach.
Abstract: Creating seemingly fully natural and unspoiled forms
of landscape at the end of the 19th century, calligraphic parks
crowned efforts, which aimed at adapting garden shapes and forms
to imitate nature. Varying shapes of curve paths, streams and
lakesides were exposed at the background of big lawns. This
system of lines – similar to contemporary Polish calligraphic
letters, considered to be even a canon of beauty – was
distinctive for that style. Trees marked crossings, borders and
simultaneously created the sequences of marvellous interiors.
The residence was not so important part of the park any more.
Słowa kluczowe: park
kaligraficzny, drzewostan, wnętrza parkowe.
Key
words: calligraphic park, tree stand, park enclosures.
Prof. dr hab. arch.
Zuzanna Borcz, dr inż. Monika Czechowicz
KRAJOBRAZ PERYFERII
MIEJSKICH NA PRZYKŁADZIE WROCŁAWSKICH OSIEDLI MIESZKANIOWYCH
THE
LANDSCAPE OF CITY OUTSKIRTS ON THE EXAMPLE OF WROCŁAW HOUSING
ESTATES
Streszczenie: Strefa
podmiejska spełnia wiele funkcji, które znajdują swoje odbicie w
krajobrazie. Wybrane funkcje strefy podmiejskiej i ich wpływ na
krajobraz przedstawiono na przykładzie Wrocławia. Funkcja
mieszkaniowa w strefie podmiejskiej to głównie zabudowa
jednorodzinna. Również dawne zagrody rolnicze i folwarki oraz
wiejskie dwory, a także kościoły wchłonięte zostały przez
miasta. Wsie usytuowane w sąsiedztwie miasta stwarzają szansę
przeprowadzenia korytarzy ekologicznych, jednakże wytyczenie
tras obwodnic przez tereny obrzeżne pociąga za sobą szereg
konfliktów, które muszą być rozwiązywane.
Abstract: The suburban zone has many functions finding their
reflection in the landscape. Selected functions of the suburban
zone and their influence on the landscape are presented on the
example of Wrocław. The dwelling function concerns mainly
single-family houses. The village dwelling houses, farm
buildings, manors and churches have been included into the town
limits. In villages situated in the neighborhood of towns, a
chance for existence of ecological routes appears, however the
design of ring roads often gives rise to conflicts, which need
to be resolved.
Słowa kluczowe: strefa
podmiejska, osiedla mieszkaniowe, zieleń osiedlowa.
Key
words: suburban zone, housing estates, housing estate greenery.
Dr hab. inż. arch.
Wojciech Brzezowski
OGRODY MIAST ŚLĄSKICH
W OKRESIE BAROKU
GARDENS OF THE SILESIAN TOWNS IN THE BAROQUE PERIOD
Streszczenie: Artykuł
prezentuje historyczne i krajobrazowe uwarunkowania zakładania
ogrodów o charakterze ozdobnym na terenie Śląska w okresie
baroku. Przedstawia najbardziej spektakularne przykłady ogrodów
powiązanych z rezydencjami magnackimi oraz dobrami kościelnymi,
a także ogrodów mieszczańskich. Większość z nich posiadała
barokową dyspozycję przestrzenną, podkreślającą centralną oś
założenia, wiążącą ogrody z rezydencjami. Żaden z tych obiektów
nie przetrwał do naszych czasów. Ich ślad pozostał jedynie na
planach archiwalnych i w skromnych przekazach ikonograficznych.
Abstract: The article presents ornamental gardens of the
Silesian towns in the Baroque period. According to the tendency
of this period ornamental gardens of aristocracy and townspeople
arranged after a French manner (with the main axis connecting
gardens with residences and complicated and elaborated
parterres). None of those gardens have survived. We can only
learn
of
their existence when studying old plans and scarce
iconographical resources.
Słowa kluczowe: Śląsk,
ogrody barokowe, ogrody formalne, kompozycja ogrodu.
Key
words: Silesia, Baroque gardens, formal gardens, garden
composition.
Dr inż. arch.
Czałczyńska-Podolska Magdalena
OCENA MIEJSCA
ZAMIESZKANIA W ASPEKCIE REALIZACJI POTRZEB REKREACYJNYCH
MIESZKAŃCÓW
THE
DWELLING PLACE ASSESSMENT IN THE ASPECT OF SATISFYING
RECREATIONAL NEEDS
OF ITS RESIDENTS
Streszczenie:
Przedmiotem badań prowadzonych w latach 2003–2006 były tereny
rekreacyjne osiedli mieszkaniowych w Szczecinie. Celem badań
była ocena możliwości oraz dokładne zdefiniowania warunków
zaspokajania potrzeb rekreacyjnych mieszkańców. W większości
badanych osiedli potrzeby rekreacyjne mieszkańców zaspokajane są
tylko w niewielkim stopniu. Jednym z koniecznych warunków jest
kompleksowe zrozumienie koncepcji rekreacji i uznanie
przestrzeni całego osiedla za pojedynczy teren rekreacyjny.
Abstract: The subject of the 2003–2006 research were the
recreation grounds of housing estates in Szczecin. The research
aimed at assessing the possibilities for satisfying the
recreationrelated
needs
of their residents and precisely defining the conditions
thereof. In the majority of analysed estates, the
recreationrelated needs of residents are being satisfied only to
a limited extent. One of the necessary conditions is a
comprehensive understanding of the concept of recreation and
considering the whole estate as a single recreation ground.
Słowa kluczowe:
osiedla mieszkaniowe, rekreacja osiedlowa,atrakcyjność
rekreacyjna.
Key
words: housing estates, recreation, recreation attractiveness.
Dušan
Daniš, Juraj Modransky, Milan Kulŕnda
ENUMERATION OF ALLOCHTHONOUS WOODY SPECIES IMPACT RISK RATE ON
LANDSCAPE ELEMENTS
OBLICZANIE STOPNIA
ZAGROŻENIA ODDZIAŁYWANIEM ALOCHTONICZNYCH GATUNKÓW DRZEW NA
ELEMENTY KRAJOBRAZU
.
Abstract: The article deals with a problem of the influence of
allochthonous woody species impact on change of landscape
elements composition, structure, character and design. A
prognosis phenomenon of potential change of characteristic
landscape design is important for its identification and
evaluation landscape image. In the initial phase, this
phenomenon can be recorded as a risk of woody species future
impact on individual landscape elements generalized for any part
of landscape.
Streszczenie: Artykuł
zajmuje się problemem wpływu alochtonicznych gatunków drzew na
zmiany układu elementów krajobrazu, jego struktury i budowy.
Zjawisko prognozowania potencjalnej zmiany charakterystycznej
budowy krajobrazu jest ważne dla określenia i oceny wizerunku
krajobrazu. W fazie pierwotnej zjawisko to można rejestrować
jako zagrożenie ze strony przyszłego oddziaływania gatunków
drzew na poszczególne elementy krajobrazu, a następnie uogólniać
dla dowolnej jego części.
Key
words: allochthonous woody species, risk, landscape elements.
Słowa kluczowe:
alochtoniczne gatunki drzew, zagrożenie, elementy krajobrazu.
Dr hab. inż. arch.
Krystyna Dąbrowska-Budziło
SYMBOLIKA W
KSZTAŁTOWANIU I OCHRONIE KRAJOBRAZU
SYMBOLISM IN THE LANDSCAPE DEVELOPMENT AND PROTECTION
Streszczenie: Referat
dotyczy problemu symboliki krajobrazu. Obecność symboli sprawia,
że krajobraz zyskuje wartość niematerialną. Skupiono uwagę na
intencjonalnym zapisie różnorodnych znaczeń w przestrzeni,
analizując pod tym kątem przeszłość i czasy współczesne.
Identyfikacja przejawów symboliki, określa źródła i rodzaje
znaczeń a także sposoby wyrażania określonych treści
symbolicznych. Zwrócono uwagę na konieczność ich ochrony.
Wypowiadając się na temat sztuki kształtowania krajobrazu,
autorka podkreśla konieczność wzbogacania go o pierwiastki
symboliczne. Wyraża przekonanie, że dopiero podniesienie
krajobrazu do rangi symbolu, pozwala na uzyskanie przestrzeni
nie tylko pięknej, ale i znaczącej.
Abstract: The paper concerns the issue of landscape symbolism.
The presence of symbols causes that landscape gains an
immaterial value. The author focuses on an intentional record of
various meanings in space, while analysing past and modern times
in that respect. The identification of symbolism manifestations
determines the sources and types of meanings, as well as ways of
expressing specific symbolic contents. Also noted is the need to
protect them. Speaking on the art of landscaping, the author
stresses the necessity to enrich it with symbolic elements. She
believes that only when landscape has been risen to the rank of
a symbol, it shall allow to obtain space, which not only is
beautiful, but also significant.
Słowa kluczowe:
symbolika krajobrazu, znaczenie i treść symboliczna krajobrazu,
dziedzictwo kulturowe.
Key
words: landscape symbolism, landscape meaning and symbolic
contents, cultural heritage.
Peter
Goodchild
LANDSCAPE: A SUGGESTED PRIMARY DEFINITION
KRAJOBRAZ: PROPONOWANA DEFINICJA PODSTAWOWA
Abstract: The term ‘cultural
landscape’ carries with it some
unfortunate ambivalences and that unless these are properly
addressed and cleared up, they may serve to propagate problems.
A suggested author’s primary definition of landscape is
described as ‘primary’ because it is a basic one to which other
meanings can be related. ‘A landscape is a concept, an image, a
real or an imaginary view, in which the land, natural, and
semi-natural elements are prominent, dominant or the only ones.
Landscapes may, and often do, include humans and man-made
features. They are the product of the appearance, uses,
perceptions and interpretations of places that are part of the
outdoor environment’. Finaly eight author’s Notes are indicated,
in order to clarify the definition. At last but not least author
addresses readers to discuss with him.
Streszczenie: Pojęcie
„krajobraz kulturowy” niesie ze sobą pewną niefortunną
dwuwartościowość, która – o ile nie zostanie w prawidłowy sposób
potraktowana i wyjaśniona – może sprzyjać mnożeniu się
problemów. Proponowana przez autora definicja krajobrazu jest
przedstawiana jako „podstawowa”, ponieważ jest to definicja
elementarna, do której można odnosić inne znaczenia. „Krajobraz
jest to koncepcja, obraz, rzeczywisty lub urojony widok, w
którym ziemia, elementy naturalne i półnaturalne są wiodące,
dominujące, bądź jedyne. Krajobrazy mogą (co często się dzieje)
obejmować istoty ludzkie i elementy stworzone przez człowieka.
Są wytworem wyglądu, sposobu wykorzystania, percepcji i
interpretacji miejsc, stanowiących część środowiska otwartej
przestrzeni”. Wreszcie autor podaje osiem Uwag, w celu
wyjaśnienia swojej definicji. Na koniec zwraca się do
czytelników, aby podjęli z nim dyskusję na temat zaproponowanej
definicji.
Key
words: landscape, cultural landscape, primary suggested
definition.
Słowa kluczowe:
krajobraz, krajobraz kulturowy, proponowana definicja
podstawowa.
Dr inż. arch. Anna
Górka
POWRÓT NA WIEŚ?
TRADYCJA, NOWOCZESNOŚĆ, ODNOWIONA TRADYCJA
BACK
TO THE VILLAGE? TRADITION, MODERNITY, RENEWED TRADITION
Streszczenie:
Krajobrazy wiejskie ulegają obecnie gwałtownym przemianom. Różne
formy podboju wsi przez miasto mogą powodować zanikanie zjawisk
wiejskości jako żywotnych elementów dziedzictwa kulturowego w
naszej globalizującej się rzeczywistości. Sukces kształtowania
piękna krajobrazu zależy od zwrócenia uwagi na pewne nowe
kwestie: erozję tradycji, przemiany społeczne, przekaz
kulturowy, relacje pomiędzy wiedzą obecną i specjalistyczną.
Współczesny krajobraz wiejski w Polsce posiada swoje społeczne i
kulturowe przyczyny oraz szanse odnowy tradycji.
Abstract: Nowadays, rural landscapes change violently. Different
ways of towns invading a countryside could result in
disappearing of the rusticity’s phenomena as vital elements of
the cultural heritage in our globalizing reality. The success of
landscape beauty’s shaping depends on highlighting of some new
issues: the tradition’s erosion, the social transition, the
cultural transmission and the relations between current and
experts’ knowledge. Contemporary rural landscape in Poland, has
its social and cultural reasons.
Słowa kluczowe:
krajobraz wsi, tradycja, tożsamość, dziedzictwo kulturowe.
Key
words: rural landscape, tradition, identity, cultural heritage.
Dr hab. inż. arch.
Marzanna Jagiełło-Kołaczyk
OGRODY
RENESANSOWE NA ŚLĄSKU
THE
RENAISSANCE GARDENS IN THE SILESIA
Streszczenie: Do
dzisiaj nie zachował się na Śląsku żaden ogród renesansowy.
Wiedzę o tych założeniach ogrodowych zaczerpnięto z opisów
historycznych i materiałów ikonograficznych. Informacje te
pozwoliły zauważyć wpływ Odrodzenia, zaznaczający się pomiędzy
latami 30. XVI wieku a połową XVII w. Dokumentacja informuje nas
także o ogrodach, zakładanych przez mieszczan (ogrody
patrycjuszy, lekarzy i humanistów), książąt i szlachtę (ogrody w
pobliżu zamków i dworów), a także o ogrodach klasztornych. Mówi
nam również o dominacji idei włoskich, przenoszonych za
pośrednictwem krajów niemieckich. W drugiej połowie XVII wieku
widoczne są także wpływy holenderskie.
Abstract: None of the Renaissance gardens in the Silesia has
been preserved to the present. Knowledge about them comes out of
historical descriptions and iconographical sources. That
information made it possible to notice the influence of the
Renaissance between 1530s and the mid 17th century.
Documentation informs about gardens founded by burghers
(patrician, medical and humanist gardens), princes and gentry
(gardens near castles and manor houses), and also about monastic
gardens. It also tells us about the dominance of Italian ideas
transferred mostly via German countries. In the second half of
the 17th century we can see Dutch influences, too.
Słowa kluczowe: ogrody
renesansowe, Śląsk, ogrodowe założenia klasztorne, pałacowe,
rezydencjonalne, ogrody podmiejskie.
Key
words: Renaissance gardens, Silesia, monastic gardens, palace
gardens, residence gardens, suburban gardens.
Dr inż. Agnieszka
Jaszczak
DZIEDZICTWO KULTUROWE HISTORYCZNEJ WARMII
THE
CULTURAL HERITAGE OF THE HISTORICAL WARMIA REGION
Streszczenie: W
artykule zaprezentowano dziedzictwo kulturowe historycznej
Warmii. Krajobraz tego regionu jest odmienny od krajobrazu
innych regionów Polski. Różnicę widać w ukształtowaniu terenu,
klimacie, elementach krajobrazu, historycznych i regionalnych
obiektach i obszarach, architekturze wiejskiej, typowej
zabudowie, obiektach sakralnych i terenach zielonych. Celem
badań jest analiza i ocena obiektów i obszarów o specjalnej
wartości kulturowej w 50 wsiach regionu.
Abstract: The paper presents cultural heritage of the historical
Warmia region. The landscape of this region is different from
landscape in other regions in Poland. This difference can be
seen in the lie of the land, climate, natural elements, objects
and areas, historical and regional, rural architecture, typical
houses, religious objects, greenery areas. The goal of research
is to provide an analysis and evaluation of objects and areas of
special cultural values in 50 Warmian villages.
Słowa kluczowe:
dziedzictwo kulturowe, Warmia, krajobraz rolniczy, krajobraz
wsi, budownictwo regionalne.
Key
words: cultural heritage, the Warmia Region, agricultural
landscape, rural landscape, regional houses.
Dr Tomasz Jeleński
LUDZIE W KRAJOBRAZIE
MIASTA
MEN IN THE
CITYSCAPE
Streszczenie: Człowiek
tworzy krajobraz na wielu poziomach: spostrzegania,
interpretacji, ingerencji, a także samą swoją obecnością, jako
element krajobrazu. Ten ostatni rodzaj wpływu wydaje się tym
ważniejszy, że człowiek znajdujący się w polu widzenia przyciąga
uwagę i oddziałuje na zmysły silniej niż nieożywione elementy
przestrzeni. Podobnie działa grupa ludzi lub miejski tłum,
którego estetyczne walory stanowią przedmiot rosnącego
zainteresowania artystów i badaczy.
Abstract: Man creates landscape on many levels, such as
perception, interpretation, interference, as well as through his
actual presence as a landscape element. That last type of
influence seems the more important that a man standing in the
field of view attracts attention and impacts senses stronger
than any inanimate space elements. The same about a group of
people or a city crowd, whose aesthetic values are the subject
of growing interest of artists and researchers.
Słowa kluczowe: obraz,
interpretacja, humanizacja, witalność.
Key
words: image, interpretation, humanisation, vitality.
Dr hab. Marek Kosmala,
prof. SGGW; dr inż. Edyta Rosłon-Szeryńska
JAK ROZPOZNAĆ DRZEWA
ZAGRAŻAJĄCE BEZPIECZEŃSTWU
HOW TO IDENTIFY
TREES THAT POSE A THREAT
Streszczenie:
Opracowana metoda oceny zagrożenia powodowanego przez drzewa o
osłabionej statyce opiera się o analityczny model drzewa
zdarzeń. Wykazano, że za różne uszkodzenia (wykroty, złamania w
odziomku, w obrębie pnia, w rozwidleniu czy w koronie)
odpowiadają różne cechy drzewa. Metoda składa się z trzech
elementów: oceny prawdopodobieństwa upadku drzewa, oceny
narażenia ludzi i ich mienia oraz oszacowania skutków zdarzenia.
Obejmuje program ochrony drzewa, uwzględniając czynnik
minimalizacji ryzyka. Daje zbieżne wyniki i może być stosowana
po przeszkoleniu przez różne osoby.
Abstract: The method of assessing threats posed by trees of
weakened static properties is based on an analytical model of
the Event Tree Analysis (Fault Tree Analysis). It has been
proved that various properties of a tree are responsible for
various damages (fallen trees, butt end, trunk or crown
fractures). The method is composed of three elements: the
evaluation of the tree fall probability, the evaluation of human
exposure to danger, and the assessment of the event results. The
method includes the tree protection programme, taking into
account the risk minimization factor. It gives coincident
results and may be applied by various persons who have undergone
proper training.
Słowa kluczowe:
uszkodzone drzewa, ryzyko upadku drzewa, zagrożenia, model
drzewa zdarzeń.
Key
words: damaged trees, tree fall risk, threats, Event Tree
Analysis.
Mgr inż. Kamil Kotwas
MODERNIZM SZCZECIŃSKI
– KRAJOBRAZ ZESPOŁÓW ZABUDOWY WIELORODZINNEJ
THE
SZCZECIN MODERNISM – THE LANDSCAPE OF A MULTIFAMILY HOUSING
DEVELOPMENT
Streszczenie: Szczecin
końca XIX wieku, to miasto niezwykle dynamicznie rozwijające
się. Rozbiórka murów miejskich dała zielone światło dla rozwoju
urbanistycznego aglomeracji, jak również dla całego układu
zieleni miejskiej. Szczecin to miasto zieleni, od śródmieścia po
granice administracyjne. W Szczecinie początków XX wieku
tworzono przestrzenie w duchu utylitaryzmu, prostoty formy, aby
wytworzone w ten sposób otoczenie było jak najbardziej przyjazne
dla mieszkańców. Projektowano zieleń by zaspokoić podstawowe
pragnienia człowieka – otaczać się pięknem, żyć w spokoju i
ciszy. Do dzisiaj istnieją pozostałości dawnych założeń zieleni
przy zabudowie wielorodzinnej tamtych lat, które z biegiem czasu
wytworzyły specyficzny krajobraz miejski.
Abstract: Szczecin in the late 19th century was a dynamic,
developing city. The disassembling of the city walls has given
green light for the evolution of urban agglomeration. Szczecin
is a city of green structures, from its downtown area to
administrative borders. Green areas were designed in a more
useful way, with simplicity of forms, in order to be friendly
for inhabitants. They were designed to satisfy the basic human
needs: to be surrounded with beauty, to live in harmony and
peace. The remains of former greenery landscaping have been
preserved, and formed a specific
landscape of the
city.
Słowa kluczowe:
Szczecin, modernistyczne osiedla mieszkaniowe, zieleń osiedlowa,
krajobraz miejski.
Key
words: Szczecin, modernist housing estates, greenery, city
landscape.
Mgr inż. Przemysław
Kowalski, dr inż. arch. Justyna Tarajko-Kowalska
PRZYRODNICZE I
KRAJOBRAZOWE ASPEKTY FUNKCJONOWANIA OŚRODKÓW ROWEROWYCH SPORTÓW
EKSTREMALNYCH
NATURE- AND LANDSCAPE-RELATED ASPECTS OF THE EXISTENCE OF
EXTREME BICYCLE SPORTS CENTRES
Streszczenie: Rozwój
ośrodków sportów rowerowych prowadzi do istotnych zmian w
lokalnych ekosystemach, powodowanych głównie erozją gleb. Zmiany
krajobrazowe są mniejsze, jako że tego rodzaju obiekty bazują
zazwyczaj na ośrodkach narciarskich, wykorzystując ich
infrastrukturę.
Abstract: The development of bike parks results in major changes
in local ecosystems caused mainly by soil erosion. Landscape
changes are minor, as modern bikeparks usually base on skiing
resorts, using their infrastructure.
Słowa kluczowe:
kolarstwo górskie, turystyka, bike parks, erozja gleb,
krajobraz, środowisko naturalne.
Key
words: mountain biking, tourism, bike parks, soil erosion,
landscape, natural environment.
Dr inż. Marcin Kubus,
dr inż. Małgorzata Nowakowska
METODA OKREŚLANIA
WARTOŚCI ZAŁOŻEŃ ALEJOWYCH JAKO PRZYCZYNEK ICH OCHRONY W
KRAJOBRAZIE OTWARTYM
METHOD
OF DETERMINING THE ALLEY LANDSCAPING VALUES AS A CONTRIBUTION TO
THE PRESERVATION OF ALLEYS
IN AN OPEN
LANDSCAPE
Streszczenie: Aleje są
wyrazistą formacją krajobrazową. Ich rys dziejowy sięga
najdawniejszych czasów w historii kultury. W dziejach
kultywowania krajobrazu, odgrywały istotną rolę w formowaniu
kompozycji parkowych, ogrodowych, miejskich, podmiejskich i
wiejskich. Są znakomitym eksperymentem kompozycyjnym oraz
przyrodniczym – dzięki stosowaniu różnych gatunków. Obecnie w
Polsce, wiele wartościowych alej, także tych, które posiadają
status zabytkowy – znajduje się w stanie zagrożenia, którego
przyczyny są różne. Autorzy na podstawie własnych badań i
projektów, proponują metodę kultywacji wartościowych alej w
polskim krajobrazie.
Abstract: Alleys are distinctive landscape formations, and their
story dates back to the most remote periods in the history of
culture. Considering the landscape cultivation history, they
played an essential role in forming park, garden, urban,
suburban and rural compositions. They make excellent composition
and nature experiments, owing to the use of various wood species
in them. Presently, many alleys in Poland, including those of a
historical status, are endangered, for various reasons. Based on
their own research and projects, the authors offer a method of
preserving valuable alleys in the Polish landscape.
Słowa kluczowe: aleja,
analiza historyczna, analiza kompozycyjna, metoda
konserwatorska.
Key
words: alley, historical analysis, composition analysis,
conservator’s method.
Dr hab. inż. arch.
Zbigniew Myczkowski, prof. PK; dr inż. arch. Urszula
Forczek-Brataniec
WIZUALNE ASPEKTY
TOŻSAMOŚCI MIEJSCA – KONFLIKTY
VISUAL ASPECTS OF A
PLACE’S IDENTITY – CONFLICTS
Streszczenie: Pojęcie
tożsamości pojawia się w rozważaniach i argumentacji używanej do
wyrażenia zasadności teorii, metod i rozwiązań przyjmowanych w
architekturze, urbanistyce, planowaniu i architekturze
krajobrazu. Występuje wieloznaczność w rozumieniu i stosowaniu
tego terminu. Jak twierdził W. Tatarkiewicz, wieloznaczność
uświadomiona przestaje być groźna. W pracy dostrzeżono wagę
faktu identyfikacji (utożsamienia) nawarstwień dziedzictwa
kulturowego i środowiska naturalnego, które łącznie składają się
na postać krajobrazu. Jednym z jego faktorów są powiązania
widokowe, tak zwane aspekty wizualne.
Abstract: The idea of identity appears in considerations and
arguments used to express the legitimacy of theories, methods
and solutions in architecture, urban planning and landscape
architecture. There exists an ambiguity in the understanding and
application of the term. According to W. Tatarkiewicz, the
ambiguity when realized, ceases to be dangerous. The paper
perceived the weight of identifying (equating) of accumulations
of cultural heritage and natural environment, which jointly make
up the shape of a landscape. One of the landscape factors
includes view links, the socalled visual aspects.
Słowa kluczowe:
tożsamość miejsca, walory widokowe, weryfikacja widokowa,
ekspozycja czynna i bierna, analiza panoram, tożsamość widokowa.
Key
words: identity of a place, view values, view verification,
active and passive exposition, analysis of vistas, view
identity.
dr inż. Jan Niedźwiedź
Ogrody Lublina w planistycznej twórczości
Feliksa Bieczyńskiego
GARDENS OF LUBLIN IN FELIKS BIECZYŃSKI’S PLANNING WORKS
Streszczenie: Feliks
Bieczyński, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, ługoletni
inżynier działający w województwie Lubelskim, ywarł wielki wpływ
na powstanie pierwszych parków publicznych Lublina. Jego idee i
projekty parków miały na celu aspokojenie społecznych potrzeb
wypoczynkowych. Jego koncepcje planistyczne bazowały na
kompozycji: terenowego rzeźbienia, dolin rzecznych, starannie
dobranej roślinności, parkowych ścieżek i rzeźb, które
całościowo tworzyły wnętrza ogrodowe oraz wielokierunkowe
powiązania pomiędzy: ogrodami, krajobrazem miasta i jego
otoczeniem.
Abstract:
Feliks Bieczyński, a graduate of Warsaw
University, a long term engineer of Lublin voivodship, had a
great influence on the appearing of the first Lublin public
gardens. His ideas and projects of gardens fulfilled the
recreational needs of the society. His planning concepts were
based on the composition of: local relief, river valleys,
carefully chosen plants, garden paths and sculptures, which,
together, created garden interiors, and multidirectional
connections between gardens, the town landsacape and its
surrounding.
Słowa kluczowe: parki
miejskie, potrzeby społeczne, kompozycja ogrodu.
Key
words: municipal parks, social needs,
the garden composition.
Dr Wanda Osikowska,
mgr Jan Przetacznik
PROBLEMY PERCEPCJI I
OCENY WARTOŚCI KRAJOBRAZOWYCH
PROBLEMS OF PERCEPTION AND ESTIMATION OF LANDSCAPE VALUES
Streszczenie: Zespoły
PK i UJ wykonały badania pod kierunkiem A. Böhma, nt. „Walory
krajobrazowe w miejscowych planach zagospodarowania
przestrzennego”. Metodą była 2-częściowa ankieta. A: 1. Czy
walory krajobrazu wpływają w opinii osób związanych z wyceną na
cenę nieruchomości? 2. Jak procentowo przedstawia się ten wpływ?
3. Jakie elementy krajobrazu podnoszą i obniżają cenę
nieruchomości? B: 1. Jakie elementy krajobrazu mieszkańcy chcą
widzieć z okna, jakich nie? 2. Jakie mają widoki z okien, czy są
z nich zadowoleni, na ile? 3. Jakie są oceny zależnie od wieku,
płci, wykształcenia, miejsca zamieszkania?
Abstract: A survey was conducted by two teams from the Cracow
University of Technology and from the Jagiellonian University in
Cracow, headed by Prof. A. Böhm, concerning the “Landscape
Values in Local Physical Plans”. The survey employed a two-part
questionnaire, with the following questions: A: 1. Do landscape
values influence property prices in the opinion
of
people connected with property valuation? 2. What is the
percentage share of that influence?
3. What landscape
elements increase/reduce property prices? B: 1. What landscape
elements
do the
inhabitants want to see (do not want to see) through their
windows? 2. What views do the inhabitants’ windows look out
onto: are they satisfied/dissatisfied with them? 3. To what
extent
do the
answers depend on age, gender, education, place of living?
Słowa kluczowe: ocena
wartości krajobrazowych, percepcja, opinia publiczna, cena
nieruchomości.
Key
words: estimation of landscape values, perception, public
opinion, property price.
Dr inż. arch.
Agnieszka Ozimek
komputerowa analiza widoku
computer analysis of view
Streszczenie:
Teledetekcja wypracowała szereg metod, które mogą okazać się
przydatne w wielu dziedzinach. Polegają one na rejestrowaniu i
analizie charakterystyki widmowej obiektów. Krajobraz jest
jednakże postrzegany na widokach z perspektywy widzenia oka
ludzkiego, zamiast na obrazach satelitarnych czy lotniczych.
Artykuł podejmuje próbę sprawdzenia, czy proste metody
przetwarzania obrazu zapewniają wystarczające narzędzia do
analizy widoku i precyzuje trudności na tym polu.
Abstract: Remote sensing worked out a number of methods that can
be applied in other disciplines. They consist in spectral
characteristics of objects recording and analysing. However,
landscape is usually perceived in eye-level perspective views,
instead of satellite or plane images. An article makes an
attempt at checking, if simple methods of image processing give
sufficient tools for view analysis and details the related
difficulties.
Słowa kluczowe: zapis
obrazu, fotointerpretacja, akwizycja obrazu, komputerowa analiza
widoku.
Key
words: recording of the picture, photointerpretation, aqusition
of the picture, computer analysis of the view.
Dr inż. arch.
Katarzyna Rozmarynowska
GDAŃSKIE CIEKAWOSTKI
OGRODOWE POCZĄTKU XX WIEKU2
GDAŃSK
GARDEN CURIOSITIES IN THE EARLY 20TH CENTURY
Streszczenie: Opisany
i skomentowany przez autorkę artykuł Hesdörffera ukazuje, jak
wielkie znaczenie na przełomie XIX i XX wieku miały kolekcje
dendrologiczne oraz pozwala uściślić listę egzotycznych drzew,
jakimi dysponowali wówczas gdańscy ogrodnicy. Dzięki jego
drobiazgowej relacji uzyskujemy możliwość bezpośredniego
wejrzenia w problematykę kultury ogrodowej początku minionego
stulecia.
Abstract: The article by Hesdörffer, which was discussed and
commented upon by the author, shows how great significance
dendrological collections had at the turn of the 19th and 20th
centuries. It also makes it possible to specify the list of
exotic trees that the gardeners in Gdańsk had at their disposal
at that time. Owing to the detailed description, we are able to
directly approach the problems of garden culture of the early
20th century.
Słowa kluczowe:
Gdańsk, kolekcje dendrologiczne, drzewa egzotyczne.
Key
words:
Gdańsk,
dendrological collections, exotic
trees.
Dr inż. arch.
Magdalena Rzeszotarska-Pałka
TYPOLOGIA WYBRANYCH
WSI FOLWARCZNYCH POMORZA ZACHODNIEGO A DEWASTACJA KRAJOBRAZU
KULTUROWEGO
TYPOLOGY OF SELECTED MANOR VILLAGES IN THE WESTERN POMERANIA
REGION AND THE DEVASTATION OF CULTURAL LANDSCAPE
| 
